Virushelp: backup artikel

Voorkomen is beter dan genezen...

Gastschrijver in de Virushelp nieuwsbrief maart 2003: Menno Schoone

Problemen de baas

1. Inleiding:

Beveiliging met virusscanner en firewall
Iedereen heeft er van gehoord, beveiliging van de PC tegen virussen en andere indringers. Het kan ook bijna niet anders want welk blad je ook open slaat, welke nieuwsbrief je ook ontvangt, welke krant je ook leest: er wordt over geschreven en gesproken. Sommige mensen hebben daarom besloten om wat extra geld uit te geven voor een goeie virusscanner en firewall aan te schaffen. Zeker de firewall is met de internet standaard van tegenwoordig (kabel/adsl) geen overbodige luxe meer en zelfs naar mijn mening belangrijker dan een virusscanner.

Gratis virusscanner en firewall
En veel geld hoeft dat allemaal niet te kosten, het kan zelfs helemaal gratis met bijvoorbeeld de AVG Virusscanner en de Sygate Personal Firewall (een installatiehandleiding van AVG en Sygate kunt u op mijn site lezen). Beide softwarepakketten zijn gratis voor thuisgebruik, niet moeilijk te installeren en zeker niet slecht! Het enige wat u nog moet doen is beveiliging serieus nemen want daar schort het nog wel eens aan !

Alle beveiligingen ten spijt kan er veel gebeuren
Welke beveiligingsmaatregelen u ook treft, de kans is nog steeds erg groot dat u wordt getroffen door een virus (net voordat u de virusdefinities wilt/moet verversen!). Of u heeft wat leuke onbekende software gedownload/gekregen, niet wetende daarmee veel problemen op uw hals te halen. Of u gaat wat nonchalant om met de firewall. Er hoeft maar weinig te gebeuren om uw PC helemaal overhoop te halen.Wat beveiliging betreft kunt u echter niet veel meer doen. Wordt u echter toch getroffen dan moet u maar weer zien hoe u dat gaat oplossen.

Maar wat als er toch problemen zijn......
Tot zover niets nieuws voor de lezers van deze nieuwsbrief. Dit artikel gaat echter verder dan de beveiliging van uw PC serieus nemen. Er zijn namelijk talloze andere oorzaken waardoor uw computer behoorlijk overhoop kan raken. U installeert wat foute software (wat u achteraf beter niet had kunnen doen), u wijzigt wat instellingen welke u (zelf) niet meer ongedaan kunt maken, u zoekt de oplossing van een opeens opduikend (voor u) onverklaarbaar probleem. Meestal komt het neer op wat vloeken en leren leven met het ontstane probleem, als dat überhaupt nog mogelijk is ! En dat terwijl je juist tegen een deadline aan zit !

Bijna elk probleem is echter razendsnel oplosbaar....
Jaja, hoor ik u reeds denken ! Toch is het waar, u moet er echter wel wat voor doen en wel voordat het probleem zich voordoet. Installeer uw computer één keer goed en maak er een back-up van. In tijden van (hoge) nood bent u zodoende zonder ook maar enige moeite zo verlost van uw probleem, u gaat namelijk terug naar de situatie waarin u was op het moment van het maken van de back-up. Weg problemen, weg virus, alle instellingen weer in orde, harde schijf weer opgeruimd, tijdelijke bestanden opgeruimd, etc etc. En dat terwijl u in de tussentijd gewoon aan tafel schuift om even gezellig mee te eten, dat zou toch een fantastisch en realistisch reclamespotje kunnen worden voor het maken van een systeemback-up.....;)).

In dit artikel wordt uitgelegd hoe u een systeem back-up maakt
Het maken van een goeie systeemback-up om uw computer op een later tijdstip weer te genezen is daarmee eigenlijk net zo belangrijk als het voorkomen van problemen met een virusscanner en een firewall. Het maken van een goeie back-up is echter veel werk waarvoor een A tot Z stappenplan doorlopen dient te worden. Het kan u echter veel tijd en ergernis besparen. Tijd is geld....... reden genoeg om verder te lezen. U kunt het verhaal ook uitgebreid lezen op mijn eigen website www.schoonepc.nl.

Let op: Voordat u zelf aan de slag gaat doet u er verstandig aan het gehele verhaal goed op u te laten inwerken !

2. Een nieuw begin: Eerst gegevens veilig stellen

Als u er zeker van bent dat uw huidige systeem in orde is dan kunt u natuurlijk een back-up maken van uw huidige systeem. Ik adviseer echter altijd om met een schone lei te beginnen: de computer dus in zijn geheel opnieuw installeren en instellen. Voordat u daar echter aan gaat beginnen doet u er verstandig aan eerst een back-up te maken van uw persoonlijke gegevens. De meeste mensen denken daarbij alleen aan het mapje persoonlijke data, maar er is meer. Hieronder is een opsplitsing gemaakt naar 98/ME en XP.

98/ME:
Persoonlijke data: C:\ Mijn Documenten
Uw Favoriete internet adressen: C:\Windows\Favorieten
Uw Adresboek: C:\WINDOWS\Application Data\Microsoft\Address Book\uw naam.wab
Uw e-mail gegevens van Outlook Express: C:\WINDOWS\Application Data\Identities\{...}\Outlook Express
of
Uw e-mail gegevens van Outlook: C:\Windows\Application Data\Outlook\OUTLOOK.PST

XP: (meerdere namen mogelijk)
Persoonlijke data: C:\Documents and Settings\Uw naam\Documenten van uw naam\
Uw Favoriete internet adressen: C:\Documents and Settings\Uw naam\Favorieten
Uw Adresboek: C:\Documents and Settings\Uw naam\Application Data\Microsoft\Adresboek
Uw e-mail gegevens van Outlook Express: C:\Documents and Settings\Uw naam\Local Settings\Application Data\Identities\{...}\Microsoft\Outlook Express
of
Uw e-mail gegevens van Outlook: C:\Documents and Settings\Uw naam\Application Data\Microsoft\Outlook
Office XP activeringscode: C:\Documents and Settings\All Users\Application Data\Microsoft\Office\Data\data.dat

Er is meer:
De locaties op uw eigen harde schijf zouden natuurlijk anders kunnen zijn, dan wordt het even zoeken (in Windows XP doet u er wellicht verstandig aan de gehele map C:\Documents and Settings\ veilig te stellen). Daarnaast kunt u op zoek gaan naar andere informatie op uw harde schijf welke nog niet in het rijtje stond! U doet er verstandig aan om de internetinstellingen (inbelnummer, username, password, TCP/IP instellingen, etc.) en de e-mail instellingen (username, password, pop- en smtp server) te noteren. Op mijn website staan eventueel nog meer back-up tips.

Gegevens veilig stellen: meerdere mogelijkheden
Nu u de belangrijke gegevens achterhaald heeft, kunt u ze veilig stellen. Er zijn meerdere mogelijkheden: op CD-ROM, diskette tapestreamer of andere gegevensdrager plaatsen, als attachment naar uw eigen e-mail adres sturen (en op de server laten staan !), naar een andere PC overzetten (per netwerk, kabel, e-mail/internet of zelfs de harde schijf fysiek aansluiten. Op zich zijn er mogelijkheden genoeg. Vindt u dit te veel moeite dan kunt u altijd nog met partitioneringssoftware (zoals Partion Magic) proberen uw gegevens te behouden.

Laatste software check
Voordat u verder gaat dient u tevens te controleren of u de beschikking heeft over de Windows CD met de bijbehorende registratiecode. Tevens heeft u de bij de hardware geleverde drivers nodig. Zonder deze software kunt u Windows niet opnieuw installeren. Daarnaast doet u er verstandig aan om de hardwaregegevens uit te printen van het onderdeel Apparaatbeheer van de Systeemeigenschappen (u kunt dan later altijd achterhalen welke drivers er waren geïnstalleerd).

3. Windows opnieuw installeren

Nu alle gegevens zijn veilig gesteld kunt u met een redelijk gerust hart de harde schijf legen. Op uw harde schijf staat wellicht alleen een C: partitie, alwaar alle informatie is opgeslagen. Deze simpele indeling werkt echter niet altijd prettig en is zeker niet logisch. U kunt uw harde schijf namelijk indelen in meerdere partities zodat u uw gegevens overzichtelijk kunt verdelen over de verschillende partities.

Eerst een opstartdiskette maken
Voordat het echter zover is dient u de beschikking te hebben over een opstartdiskette waarmee u uw CD-ROM speler kunt bereiken. Daarnaast dient de opstartdiskette de juiste software te bevatten. Wilt u meer weten over het maken van een MS-DOS opstartdiskette dan kunt u daar op mijn website meer over lezen.

Partitioneren en formatteren
Voor het opnieuw indelen dient u uw harde schijf opnieuw te partitioneren. Met het partitioneren wordt uw harde schijf opgedeeld in verschillende partities (taartpunten om het even makkelijk te houden). De verschillende partities dienen vervolgens geformatteerd te worden zodat Windows er ook mee om kan gaan. Dit is veel werk, zeker als u niet de beschikking heeft over commerciële software zoals Partition Magic. Het is daarom verstandig om van te voren goed na te denken over de gewenste indeling.

Alternatieve indeling van de harde schijf
We gaan dus opnieuw beginnen met een nieuwe indeling van de harde schijf. Windows en de diverse programma's komen zoals gewoonlijk op de C: schijf te staan, de D: schijf wordt gereserveerd voor uw persoonlijke data en de E: schijf wordt (in dit voorbeeld) gebruikt voor het plaatsen van de systeemback-up. Een kleine F: schijf kan eventueel gebruikt worden voor het plaatsen van het virtuele geheugen (98/ME) of pagefile (XP). Is uw schijf erg groot dan kunt u naar eigen wens nog wel even doorgaan: G:, H:, I:, J:, K:,......

Geschikte indeling voor uw harde schijf
Voor Windows 98/ME en XP moet u uit gaan van een C: schijf van respectievelijk ongeveer 2 GB en 5 GB. Voor de D: schijf is in de meeste gevallen 2 GB meer dan voldoende. Voor de E: schijf (systeem back-up's) kunt u voor Windows 98/ME en XP het beste respectievelijk 1 dan wel 2 (of 3) GB reserveren. De F: schijf (als alternatief voor het RAM geheugen) dient minimaal zo groot te zijn als het RAM geheugen zelf. De eventueel resterende schijven kunt u naar eigen wens indelen. Het partitioneren en het formatteren wordt op mijn website verder heel duidelijk met plaatjes uitgelegd.

Windows opnieuw installeren
Nu de harde schijf opnieuw is ingedeeld (het lastigste werk) kunt u Windows opnieuw installeren vanaf de CD-ROM speler. De bekende merk PC's maken veelal gebruik van Recovery CD's hetgeen het installatieproces er makkelijker op zou moeten maken. Na de Windows setup begint u met de installatie van de hardware drivers (inclusief meegeleverde software) en de gewenste overige software. Op het moment dat alles naar behoren functioneert kunt u beginnen met de installatie van de internetaansluiting en het vastleggen van de e-mail inloggegevens (zie mijn website).

Link naar persoonlijke data maken
Nu Windows naar behoren werkt dienen er aanpassingen gemaakt te worden zodat voortaan uw persoonlijke gegevens worden opgeslagen op de D: schijf (of elders). U maakt daarvoor de volgende mappen aan (gebruik de Windows Verkenner):
D:\MijnData (voor uw persoonlijke data)
D:\MijnData\Favorieten (voor uw internet favorieten).
D:\MijnData\Mail (voor uw e-mail gegevens)
D:\MijnData\Adresboek (voor uw adresboekgegevens)
D:\Overige (voor andere softwarepakketten, afhankelijk van de gebruikte software).

Gebruik TWEAKUI
Plaats de eerder gemaakte back-up gegevens terug in de betreffende mappen. U moet nu alleen nog Windows laten weten dat hij ze voortaan daar moet zoeken. Voor de eerste twee kunt u gebruik maken van het programma TWEAKUI (tabblad My Computer), waarmee u tevens de verwijzingen naar de standaard Download directory en Afbeeldingen directory kunt wijzigen. Hoe dat moet leest u op mijn website (98/ME en XP), u vindt daar ook het download adres.

E-mail en adresboek verwijzing aanpassen
De verwijzing naar de e-mail gegevens in Outlook Express kunt u het beste wijzigen in het programma zelf (Extra, Opties, tabblad Onderhoud, knop Archiefmap, Wijzigen naar de map D:\MijnData\Mail). In Outlook kunt u het beste de nieuw aangemaakte database (outlook.pst op de C: schijf, zie hierboven) verwijderen. Na het opstarten van Outlook ontstaat een probleem en verwijst u Outlook naar de nieuwe locatie. De verwijzing naar het adresboek dient in het register plaats te vinden. Zoek daarvoor met CTRL-F en F3 naar .wab en wijzig bij de juiste sleutel in D:\MijnData\Adresboek\uwnaam.wab

Windows optimaliseren en instellingen aanpassen
Het moeilijkste en zwaarste werk zit er op! We zijn er echter nog niet, we willen namelijk zoveel mogelijk instellen er wordt immers straks een back-up van gemaakt. Nog even alle instellingen van Windows (98/ME en XP) en software nalopen en aanpassen, het startmenu een opknapbeurt geven (98/ME en XP), Onnodige bestanden kunt u verwijderen en de updates kunt u installeren (denk aan de servicepacks, veiligheidsupdates, de nieuwste varianten van de Internet Explorer, Outlook Express, DirectX en de MediaPlayer).

Denk ook aan Shareware en freeware
Verder zou u nog gebruik kunnen maken van gratis optimaliseringssoftware zoals Cacheman, Regclean (98/ME) en BootVis (XP). Denk ook aan gratis programma's welke u niet mag missen zoals Copernic (zoekmachine), WinZip, Acrobat Reader en natuurlijk een virusscanner (AVG is gratis!) en een firewall (Sygate is gratis !). Zorg tevens voor de nieuwste virusdefinities en dat u de firewall toestemming heeft gegeven aan de programma's welke het internet op mogen.

4. Stappenplan maken van een backup

Een of twee keer installeren is nog te doen, daarna moet het ophouden, voor de meeste mensen is het meer dan een dag werk. Nu u met bloed, zweet en tranen alles weer geïnstalleerd heeft, zou het erg zonde zijn om hiervan geen blauwdruk te maken. Om dit doel te verwezenlijken maken we een back-up van de C: schijf. Hiervoor kunt u commerciële software gebruiken zoals Norton Ghost of DriveImage, maar het kan ook gratis.

Back-up diskette maken
Op mijn website staat beschreven hoe u een MS-DOS opstartdiskette kunt aanpassen zodat deze geschikt is voor het maken van een back-up van de gegevens op uw C: schijf. U dient daarvoor onder andere de speciaal aangemaakte bestanden Autoexec.bat en Config.sys op de diskette te plaatsen. Daarnaast dienen de bestanden Arj.exe en Doslfnbk.exe.

Back-up maken
De back-up diskette werkt heel eenvoudig:
1) Stop de diskette in de drive
2) Start de computer opnieuw op vanaf de diskette
3) Kies uit het menu BACK-UP nr 1 MAKEN (of back-up nr 2 of 3)
4) Druk een paar keer op de spatiebalk
5) Even duimen draaien
6) Nog even duimen draaien en de back-up is klaar
7) Diskette er uit halen en opnieuw opstarten Back-up controleren
Op de E: schijf was reeds ruimte gereserveerd voor de back-up bestanden, de diskette maakt daar gebruik van. U kunt controleren of het maken van de back-up goed is gegaan door op de E: schijf te kijken. U moet daarvoor wel de optie ingeschakeld hebben om verborgen bestanden zichtbaar te maken (Windows Verkenner, Extra, Mapopties, tabblad Weergave, Geavanceerde opties, helemaal onderin). Het back-up bestand heet WINBU1.ARJ (of 2, of 3) eventueel aangevuld met WINBU1.A01, etc.

Back-up veilig stellen
Nu u een back-up heeft van uw systeem, is het verstandig om deze veilig te stellen. Dit kunt u heel eenvoudig doen door deze op CD-ROM te branden. Het is geen noodzaak maar het geeft u wel meer zekerheid!

Let op: Het is van groot belang dat u geen persoonlijke data meer op uw C: schijf plaatst. Met het terugzetten van de back-up raakt u deze kwijt!
5. Wat te doen bij een mogelijke besmetting of problemen

Bent u besmet met een virus? Of heeft u alleen het vermoeden dat u besmet bent? Heeft u computerproblemen? Heeft u andere problemen? Weet u niet meer hoe u een per ongeluk ingevoerde instelling terug moet zetten? Wilt u weer van die recent geïnstalleerde software af? Allemaal redenen om de back-up terug te gaan zetten! Heeft u een back-up weten te maken, dan is het terugzetten van de back-up een fluitje van een cent! Afhankelijk van uw hardware en geïnstalleerde software duurt het terugzetten van de back-up ongeveer 15 tot 25 minuten.

Back-up terugzetten
De back-up diskette werkt heel eenvoudig:
1) Stop de diskette in de drive
2) Start de computer opnieuw op vanaf de diskette
3) Kies uit het menu BACK-UP nr 1 TERUGZETTEN (of back-up nr 2 of 3)
4) Druk een paar keer op de spatiebalk
5) Even duimen draaien
6) Nog even duimen draaien en de back-up is teruggezet
7) Diskette er uit halen en opnieuw opstarten

Ik heb niet gezegd dat het makkelijk was, maar het is zeker de moeite waard !
SchoonePC, de Antivirus Pagina en Virushelp wensen u verder veel succes en veel computer plezier, zeker met de zojuist gemaakte back-up: het makkelijkste, beste en snelste medicijn om uw computer weer te genezen!

Menno Schoone.

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met:

http://www.schoonepc.nl
http://antivirus.pagina.nl
http://www.virushelp.nl

Copyright 2006 Virushelp